W świecie przyrody istnieje wiele roślin, posiadających sprawdzone i ugruntowane właściwości lecznicze. Wśród nich wyróżnia się brzoza, która jest częstym mieszkańcem naszych lasów i łąk, a szczególnie znana jest ze swojego cennego soku. Ta niezwykła substancja ma wyjątkowo szerokie właściwości sprzyjające zdrowiu, które zdecydowanie warto poznać.
Co to jest sok brzozowy?
![zbieranie soku z brzozy](https://eu5nu35fukw.exactdn.com/wp-content/uploads/2024/05/Depositphotos_353079812_S.jpg?strip=all&lossy=1&fit=401%2C667&ssl=1)
Drzewem będącym źródłem soku brzozowego jest brzoza brodawkowata, potocznie nazywana bzowiną lub oskołą. Brzoza brodawkowata, jako gatunek brzozy, wyróżnia się łuszczącą się białą korą, zapewnia jednocześnie wyjątkową jakość soku. Większość znajduje się w pąkach i młodych gałęziach drzewa, chociaż pewna jego ilość jest również obecna w pniu.
Pozyskiwanie soku polega na stosowaniu różnych technik, takich jak wyciskanie go z gałązek i liści lub tworzenie otworu w pniu i wkładanie rurki do zbierania kapiącego soku. Zbiór odbywa się pod koniec marca i na początku kwietnia, kiedy sok ma wyraźną słodycz i zachowuje całkowitą klarowność.
Jakie są maksymalne zalecane dawki soku z brzozy?
Aby doświadczyć pożądanych korzyści płynących ze spożywania soku brzozowego w celu poprawy samopoczucia i zdrowia, kluczowe jest przestrzeganie określonych wytycznych dotyczących dawkowania. Ważne jest, aby nie przekraczać zalecanego dziennego spożycia, które wynosi maksymalnie 150 ml, podzielonego na trzy równe porcje. Ten schemat terapeutyczny może być stosowany przez okres 2-3 tygodni, zgodnie z zaleceniami ekspertów w dziedzinie fitoterapii.
Jakie są najważniejsze właściwości lecznicze soku brzozowego?
Regularne spożywanie zalecanych dawek soku brzozowego ma niezwykle szeroki wpływ na różne aspekty zdrowotne. Nie umknęło to uwadze ekspertów od ziołolecznictwa, gałęzi medycyny naturalnej, którzy podkreślają przede wszystkim takie jego działanie jak:
Wzmocnienie układu odpornościowego
Nasz mechanizm ochronny jest przede wszystkim wspierany przez wysoki poziom witamin z grupy B i witaminy C zawartych w soku, skutecznie chroniących nas między innymi przed szkodliwym wpływem bakterii i wirusów. Spożywanie soku może także przynieść ulgę w przypadku niektórych objawów grypy, w szczególności bólu mięśni i podwyższonej temperatury ciała.
Usunięcie z organizmu toksyn
Kolejnym celem składników odżywczych, jakie ma w składzie sok brzozowy, jest eliminacja szkodliwych substancji z organizmu, mogących zakłócać funkcjonowanie ważnych narządów wewnętrznych i układów. Sok z brzozy pomaga w usuwaniu nie tylko toksyn, takich jak metale ciężkie, lecz również tak samo niebezpiecznych produktów ubocznych przemiany materii.
Wsparcie układu sercowo-naczyniowego
Układ sercowo-naczyniowy może być skutecznie wspierany dzięki działaniu silnych przeciwutleniaczy znajdujących się w soku brzozowym. Antyoksydanty te odgrywają kluczową rolę w eliminowaniu szkodliwych wolnych rodników, czyli reaktywnych form tlenu (ROS), znacznie podnoszących ryzyko wystąpienia chorób serca i całego układu krwionośnego.
Efektywniejsza praca układu trawiennego i moczowego
Sok z brzozy okazuje się skutecznym remedium także na różne dolegliwości trawienne, takie jak wrzody, zapalenie żołądka czy zespół jelita drażliwego. Należy również docenić jego właściwości moczopędne, które wspomagają optymalne funkcjonowanie układu moczowego, ułatwiając w ten sposób eliminację szkodliwych złogów w przewodach moczowych i zmniejszając ryzyko powstawania kamieni nerkowych.
Lepszy stan zdrowia i wygląd włosów oraz skóry
Silne składniki znajdujące się w soku, takie jak witaminy i sole mineralne, mają pozytywny wpływ na zdrowie oraz wygląd włosów i skóry. Szczególnie sprawdzają się w przypadku włosów, wzmacniając ich osłabioną strukturę, przyspieszając wzrost i przywracając pełnię blasku.
Sok brzozowy jest również korzystny dla skóry, ponieważ nawilża ją, utrzymuje optymalny poziom nawodnienia przez dłuższy czas, łagodzi podrażnienia naskórka, zapobiega przebarwieniom skóry, wyrównuje koloryt, redukuje istniejące zmarszczki i hamuje rozwój nowych.
Które składniki odżywcze wpływają na lecznicze właściwości soku brzozowego?
Wpływ soku brzozowego na zdrowie, podobnie jak innych soków owocowych i ekstraktów roślinnych, jest efektem składu, zawartości cennych związków, pozytywnie oddziałujących, jak widać na powyższych przykładach, praktycznie na cały ludzki organizm. Takie kompleksowe działanie sok brzozowy zawdzięcza przede wszystkim takim substancjom jak:
Witaminy z grupy B
Jedna z najliczniejszych grup witamin, bez których praktycznie nie możemy się obejść, a sok z brzozy zawiera praktycznie wszystkie:
- witaminę B1 (tiaminę), wspierającą układ nerwowy, wzmacniającą odporność i układ sercowo-krążeniowy;
- witaminę B2 (ryboflawinę), niezbędną w przebiegu procesów metabolicznych;
- witaminę B3 (niacynę), odpowiedzialną za bezpieczny poziom cholesterolu i lepszy wygląd włosów;
- witaminę B5 (kwas pantotenowy), bez której niemożliwa byłaby synteza dopaminy i serotoniny, dwóch niezbędnych neuroprzekaźników;
- witaminę B6 (pirydoksynę), biorącą udział w produkcji hemoglobiny i kwasów nukleinowych;
- witaminę B7 (biotynę), która wzmacnia włosy, zapobiega ich wypadaniu i zmniejsza ryzyko chorób skóry, takich jak trądzik;
- witaminę B9 (kwas foliowy), szczególnie ważną dla kobiet w ciąży, ponieważ pomaga zapobiegać wadom rozwojowym płodu;
- witaminę B12 (kobalaminę), niezbędną dla układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i trawiennego.
Witamina C
Sok brzozowy jest wartościowym, bogatym źródłem witaminy C, znanej również jako kwas askorbinowy. Ten niezbędny dla zdrowia składnik odżywczy ma silne właściwości przeciwutleniające, zwalczające szkodliwe działanie wolnych rodników, odpowiedzialnych za różne poważne choroby.
Oprócz tego witamina C odgrywa kluczową rolę we wzmacnianiu układu odpornościowego, wspieraniu zdrowia układu sercowo-naczyniowego, wzmacnianiu ścian naczyń krwionośnych, hamowaniu procesu starzenia się skóry i wydajniejszej syntezy kolagenu.
Flawonoidy
Te cenne związki, których źródłem są właśnie rośliny, w tym i brzoza, charakteryzują między innymi zdolności do łagodzenia objawów alergii poprzez zmniejszanie uwalniania histaminy. Oprócz tego flawonoidy chronią organizm przed stanami zapalnymi i szkodliwym działaniem wolnych rodników, mają też potencjał do obniżania poziomu cholesterolu LDL, regulowania podwyższonego ciśnienia krwi oraz zapewnienia optymalnego funkcjonowania mózgu i układu nerwowego.
Kwasy organiczne
Kwasy organiczne, przede wszystkim kwas jabłkowy i cytrynowy, także można znaleźć w składzie soku brzozowego. W szczególności kwas jabłkowy ma znaczące właściwości lecznicze, w tym silne działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Pomaga również w złuszczaniu zewnętrznej warstwy skóry i odgrywa rolę w regulacji procesów metabolicznych.
Kwas cytrynowy chroni z kolei skórę przed szkodliwym wpływem wolnych rodników, promieniowania UV i zanieczyszczeń powietrza. Ponadto wspomaga wygładzanie skóry, wyrównuje jej koloryt, opóźnia postęp naturalnego starzenia się i ma potwierdzone właściwości przeciwbakteryjne i przeciwutleniające.
Minerały
Podobnie jak witaminy, także minerały są niezbędnymi składnikami odżywczymi, których nasz organizm potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania. Niestety konieczne jest ciągłe ich pozyskiwanie ze źródeł zewnętrznych, a sok brzozowy pozwala szybko uzupełnić niedobory:
- cynku, wspomagającego syntezę DNA i RNA, metabolizm białek, tłuszczów i węglowodanów, a także układ kostny, krążenia, nerwowy i odpornościowy, jednocześnie regulującego ciśnienie krwi;
- fosforu, odpowiadającego w naszym organizmie za mineralizację kości i zębów, przewodzenie impulsów nerwowych, tworzenie kwasów nukleinowych oraz utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej;
- magnezu, który działa uspokajająco na nerwy, reguluje poziom potasu, sodu i wapnia, wspomaga trawienie, dostarcza energii do aktywności fizycznej i wspiera pracę serca;
- potasu, a ten pierwiastek reguluje pH komórek ciała, zwiększa napięcie mięśni, reguluje wydzielanie insuliny, wspiera serce i układ krążenia, wspomaga układ nerwowy;
- sodu, wspomagającego funkcjonowanie mięśni i układu nerwowego, zapewniającego prawidłową kurczliwość mięśni, zwiększającego wchłanianie glukozy i utrzymującego równowagę wodną organizmu;
- żelaza, odpowiadającego za prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, przyczyniającego się do produkcji czerwonych krwinek, regulującego ważne procesy metaboliczne.
Czy istnieją jakieś ograniczenia lub powody, dla których należy unikać spożywania soku brzozowego?
![szklanka soku z brzozy](https://eu5nu35fukw.exactdn.com/wp-content/uploads/2024/05/Depositphotos_109788436_S.jpg?strip=all&lossy=1&fit=400%2C667&ssl=1)
Choć sok z brzozy niezaprzeczalnie zapewnia liczne korzystne efekty dla ludzkiego organizmu, nie jest on dostępny dla każdego, kto tylko zapragnie go stosować. Niezbędna jest wcześniejsza znajomość wszystkich przeciwwskazań, które utrudniają lub zabraniają jego użycie. Odradza się stosowanie soku brzozowego w następujących przypadkach:
- obrzęki w różnych obszarach ciała;
- zablokowanie dróg moczowych;
- podrażnienie skóry lub wysypki;
- niewydolność nerek;
- okres ciąży i karmienia piersią;
- alergia na pyłki brzozy.
Bibliografia:
- https://www.healthline.com/nutrition/birch-sap#_noHeaderPrefixedContent
- https://www.healthline.com/health/symptoms-of-vitamin-b-deficiency
- https://www.healthline.com/nutrition/vitamin-c-benefits
- https://www.healthline.com/health/potassium
- https://www.healthline.com/health/how-your-body-uses-phosphorus
- https://www.healthline.com/nutrition/zinc
- https://www.healthline.com/nutrition/magnesium-benefits
- https://www.healthline.com/health/iron-infusion